1. Standart Alçıpan Duvarlar Neden Ses Geçirir ve Çatlar? (Hatalı Uygulamalar)
Türkiye’de pek çok konut ve ofis kullanıcısının alçıpan bölme duvarlara karşı mesafeli durmasının sebebi, malzemenin kendisi değil; maliyet düşürmek amacıyla yapılan standart dışı ve eksik işçiliklerdir. Piyasada "alçıpan duvar" adıyla yapılan ancak hem yan odadaki konuşma sesini olduğu gibi geçiren hem de 3 ay içinde birleşim yerlerinden boydan boya çatlayan uygulamaların arkasında 4 temel kusur yatar:
- İnce Sac Profil ve Geniş Aks Aralığı: Standart gereği 0,60 mm et kalınlığında olması gereken galvaniz C/U profiller yerine 0,35-0,40 mm kağıt gibi bükülen sac kullanılması ve dikmelerin 40-60 cm yerine 80-100 cm aralıklarla dizilmesi.
- Akustik Yalıtım Bandının (EPDM) Kullanılmaması: Metal U profillerin doğrudan beton zemine ve tavana vidalanması sonucunda ses titreşimlerinin betonarme döşemeden metal karkasa "akustik köprü" kurarak yayılması.
- Boş Karkas veya Düşük Yoğunluklu Camyünü: Duvar içerisine ses yutucu taşyünü koyulmaması veya zamanla çöküp dibe yığılan ince şilte kullanılması.
- Tek Kat Plaka ve Şaşırtmasız Derz: Her iki yüze yalnızca tek kat 12,5 mm plaka vidalanması ve derz birleşimlerinde kendinden yapışkanlı file yerine kağıt/cam tülü derz bandı kullanılmaması.
CFY Mimarlık olarak Alçıpan Bölme Duvar ve Akustik Asma Tavan hizmetimizde tüm uygulamaları DIN 4109 ve TS EN 14190 standartlarına göre projelendiriyoruz.
2. 55-65 dB Ses Kesici Akustik Bölme Duvarın 5 Mühendislik Katmanı
Yatak odaları arasında, ebeveyn banyosu sınırında, kurumsal ofis toplantı odalarında veya klinik muayene odalarında tam mahremiyet sağlayan akustik bir bölme duvar "Kütle + Yay + Kütle" fizik prensibiyle çalışır ve 5 katmandan oluşur:
- Sismik ve Akustik Ayırıcı Bant: Zemin, tavan ve yan kolonlarla temas eden tüm DU (U) profillerin altına 3-5 mm kalınlığında yüksek yoğunluklu PE/EPDM ses kesici bant yapıştırılır.
- 0,60 mm Galvaniz Çelik Karkas (DC 75 / DC 100): TS EN 14195 standardında 75 mm veya 100 mm genişliğindeki C profiller maksimum 40 cm veya 60 cm aks aralığıyla terazisinde kurulur.
- 50-70 kg/m³ Taşyünü Akustik Dolgu: Karkas boşluğuna sarkma yapmayan plaka tipi İzocam/Knauf/Taşyünü levhalar hiçbir boşluk kalmayacak şekilde yerleştirilir.
- Çift Kat Şaşırtmalı Alçıpan Plaka (2x12,5 mm): Karkasın her iki yüzüne birinci kat 12,5 mm alçıpan vidalanır; derzleri macunlandıktan sonra ikinci kat 12,5 mm alçıpan, ilk katın derzleriyle çakışmayacak (şaşırtmalı) şekilde monte edilir.
- Akustik Mastik ve Q4 Yüzey Bitişi: Duvarın tavan ve zeminle birleştiği çevre boşlukları esnek akustik mastikle kapatılır; kağıt derz bandı ve Q3/Q4 saten alçı ile kusursuz yüzey elde edilir.
3. Tuğla, Gazbeton, Tek Kat ve Çift Kat Akustik Alçıpan Karşılaştırma Tablosu
İç mimari tadilatta hangi duvar sisteminin ne kadar ses kestiğini (`Rw` desibel değeri), kaç santimetre yer kapladığını ve binaya ne kadar yük bindirdiğini aşağıdaki mühendislik tablosunda karşılaştırabilirsiniz:
| Duvar Sistemi Tipi | Toplam Kalınlık | Birim Ağırlık (kg/m²) | Ses Yalıtımı (Rw dB) | Yangın Direnci | Önerilen Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|---|---|
| 13,5 cm Delikli Tuğla + Çift Yön Kara Sıva | ~180 mm | 220 - 250 kg/m² | 43 - 45 dB | EI 60 | Geleneksel kaba inşaat (Tadilatta ağır ve kirli) |
| 10 cm Gazbeton (Ytong) + Alçı Sıva | ~130 mm | 85 - 95 kg/m² | 39 - 42 dB | EI 90 | Islak hacim veya tesisat gömülecek sabit bölmeler |
| W111 Tek Karkas + Tek Kat Alçıpan + 5 cm Taşyünü | 100 mm | 28 - 32 kg/m² | 44 - 46 dB | EI 30 | Giyinme odası, kiler, ardiye ve tali bölmeler |
| W112 Tek Karkas + Çift Kat Alçıpan + 7,5 cm Taşyünü | 125 - 150 mm | 45 - 52 kg/m² | 55 - 60 dB | EI 60 - EI 90 | Yatak odaları, çocuk odası, ofis ve klinik odaları |
| W115 Çift Bağımsız Karkas + Çift Kat Akustik Plaka | 155 - 200 mm | 54 - 62 kg/m² | 60 - 65 dB | EI 90 - EI 120 | Komşu daire sınırı, VIP makam odası, stüdyo/sinema |
4. Mevcut Komşu Duvar ve Üst Kat Tavan Ses Yalıtımı (Giydirme Duvar)
Yeni nesil rezidanslarda ve apartmanlarda en sık aldığımız şikayetlerden biri, yan komşu daireden gelen televizyon/konuşma sesleri ile üst kattan gelen darbe ve ayak sesleridir. Mevcut tuğla veya gazbeton komşu duvarı yıkmadan bu sorunu çözmek için "Akustik Giydirme Duvar (W626)" sistemi uygulanır.
Bu sistemde en kritik kural, yeni kurulan metal profilin mevcut komşu duvara doğrudan vidalanmamasıdır. Mevcut duvardan 1-2 cm hava boşluğu bırakılarak veya titreşim sönümleyici kauçuk takozlu (akustik agraf) bağlantı elemanları kullanılarak 50 mm galvaniz karkas kurulur. İçerisine 50 mm yüksek yoğunluklu taşyünü yerleştirilir, üzerine 3 mm ağır ses bariyeri (EPDM/membran) ve çift kat akustik alçıpan (Knauf Diamant / Rigips Habito) kaplanır. Yalnızca 8 - 10 cm yer kaybıyla komşu duvar ses geçişi %80’in üzerinde kesilir.
5. Asma Tavan Sistemleri: Gizli LED Havuzu, Perde Bandı ve Akustik Plakalar
Asma tavan sistemleri bir mekanda yalnızca estetik gizli ışık (LED) ambiyansı yaratmakla kalmaz; elektrik kablolarını, yangın dedektör hatlarını, VRF/klima bakır borularını ve temiz hava kanallarını tavan kırmadan gizlemenin en güvenli yoludur. CFY Mimarlık projelerinde uyguladığımız başlıca tavan çözümleri:
- Düz ve Kademeli Gizli Işık Bantlı Alçıpan Tavan: Çelik dübel ve askı maşalarıyla betonarme döşemeye asılan çift karkas sistemdir; duvar birleşimlerinde 15-20 mm "gölge derzi (fuga)" bırakılarak olası bina esnemelerinde köşe çatlakları tamamen önlenir.
- Gömme Perde Bandı (Korniş Havuzu): Pencere önlerinde tavan kotunun içerde bırakılmasıyla perde raylarının ve motorlu stor mekanizmalarının tamamen gizlendiği mimari detaydır.
- Banyo ve Islak Hacim Neme Dayanıklı Tavan (WR) + Müdahale Kapağı: Buhara dayanıklı yeşil alçıpan ve üst kat tesisat vanalarına ulaşım sağlayan bas-aç (dokunmatik) gizli alüminyum müdahale kapakları.
- Ofis ve Klinik Akustik Tavanlar: Yankılanmayı (reverberasyon) kesen perfore (delikli) akustik alçıpan, 60x60 taşyünü kaset tavan ve lineer ahşap/metal baffle tavanlar.
6. Alçıpan Duvara TV/Mutfak Dolabı Asma (Takviye) ve Nem/Yangın Plakaları
"Alçıpan duvara 75 inç televizyon, mutfak üst dolabı veya asma klozet takılır mı?" sorusunun cevabı, doğru mühendislik hazırlığı yapıldığında kesinlikle evettir. Uygulama öncesinde 2B uygulama projemizde TV ünitesi, mutfak dolabı, kombi ve radyatör yerleri milimetrik olarak belirlenir. Bu bölgelerde C profillerin arasına 18 mm OSB / marin kontraplak veya 2 mm galvaniz travers sac destek plakaları yerleştirilir; ya da vida çekme mukavemeti çok yüksek özel plakalar (Rigips Habito / Knauf Diamant) kullanılarak tek bir vida noktasında 30-45 kg, toplamda yüzlerce kilogram yük güvenle taşınır.
Ayrıca banyo ve çamaşır odalarında küf oluşumunu önleyen Yeşil (WR / H2) neme dayanıklı plakalar; şömine çevresi, mutfak şaftı ve ticari kaçış koridorlarında ise cam elyaf katkılı Kırmızı (FR / DF) yangına dayanıklı plakalar standart olarak kullanılmaktadır.
Bu teknik rehber; TBDY 2018, TS 825, EN 13964 ve güncel iç mimari uygulama şartnameleri doğrultusunda Kurucularımız Mimar İdris YAĞMAHAN, İnş. Müh. Celalettin YAĞMAHAN ve İç Mimar M. Furkan YAĞMAHAN tarafından hazırlanmıştır.