1. Türk Borçlar Kanunu (TBK 470) Kapsamında Tadilat ve Eser Sözleşmesi
Evini, villasını, ofisini veya kliniğini yenilemek isteyen mülk sahiplerinin yaptığı en ağır hukuki hata; milyonlarca liralık bir tadilat sürecini WhatsApp mesajlarıyla veya üzerinde yalnızca "Mutfak yenileme: X TL, Banyo yenileme: Y TL" yazan tek sayfalık imzasız bir teklif formuyla başlatmaktır. Hukuki açıdan anahtar teslim tadilat ve iç mimari uygulama işi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen "Eser (İstisna) Sözleşmesi" niteliğindedir.
Eser sözleşmesinde yüklenici (uygulayıcı firma), sadece "çalışmayı" değil, projeye, teknik şartnameye ve fen kurallarına uygun, ayıpsız bir eseri tamamlayıp teslim etmeyi taahhüt eder. Ancak yüklenicinin hangi eseri hangi kalitede teslim edeceğinin ispatlanabilmesi için sözleşmenin açık, ölçülebilir ve marka/model kodlarıyla bağlanmış olması şarttır. CFY Mimarlık olarak tüm anahtar teslim daire tadilatı ve ticari fit-out projelerimizde mülk sahibini tam koruma altına alan kurumsal sözleşme standardı uyguluyoruz.
2. Sözleşmenin Ayrılmaz Üçlüsü: Hukuki Metin + Teknik Şartname + Mahal Listesi
Profesyonel bir iç mimari uygulama sözleşmesi tek bir metinden ibaret olamaz; birbirini tamamlayan 4 resmi ekten oluşmalıdır:
- Ek-1: Onaylı 2B Uygulama Projeleri ve 3B Görseller: Yıkım-yapım duvar planı, mobilya yerleşim planı, elektrik/aydınlatma/priz koordinasyon planı, sıhhi tesisat planı, tavan planı ve ıslak hacim seramik açılımları.
- Ek-2: Mahal Bazlı Malzeme ve Marka Teknik Şartnamesi: Antreden ebeveyn banyosuna kadar her odanın zemininde, duvarında, tavanında, kapısında ve tesisatında kullanılacak malzemelerin marka, seri, ebat ve uygulama standardını belirten A-Sınıfı Teknik Şartname.
- Ek-3: Lazer Rölöve Metraj ve Birim Fiyat Cetveli (BOQ): Kırım m²’sinden elektrik priz linyesi adedine, su yalıtımı m²’sinden mutfak dolabı modül ölçülerine kadar her kalemin miktarını gösteren cetvel.
- Ek-4: Haftalık CPM İş Programı ve Hakediş Ödeme Tablosu: Hangi hafta hangi imalatın biteceğini ve ödemelerin hangi fiziksel tamamlanma adımında yapılacağını gösteren takvim.
3. Zayıf Teklif Kağıdı ile CFY Mimarlık Sözleşmesi Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo, piyasada sıkça rastlanan belirsiz ifadelerin şantiyede nasıl bir anlaşmazlığa dönüştüğünü ve CFY Mimarlık şartnamesinde bu maddelerin nasıl güvence altına alındığını göstermektedir:
| İmalat Kalemi | Piyasadaki Belirsiz "Teklif" İfadesi | CFY Mimarlık Bağlayıcı Sözleşme & Şartname Maddesi |
|---|---|---|
| Sıhhi Tesisat | "Banyo ve mutfak su tesisatı yenilenecek" | "Şap altı dahil tüm temiz su hatları Fırat/Egeplast PN20 PPRC borularla sıfırlanacak, 10 bar basınç testi tutanakla teslim edilecektir." |
| Su Yalıtımı | "Banyo zemini izole edilecek" | "Şap üstüne Sika/Kalekim çift bileşenli tam elastik izolasyon pah bandı ile 2 kat çapraz sürülecek, 48 saat su göllendirme testi yapılacaktır." |
| Elektrik Altyapısı | "Elektrik tesisatı ve prizler değişecek" | "Tüm linyeler HES/Öznur halojensiz yanmaz NYM kablo ile çekilecek, Siemens/Schneider 30mA kaçak akım korumalı pano kurulacaktır." |
| Mutfak Dolabı | "1. sınıf mutfak dolabı ve tezgah yapılması" | "Gövde 18 mm E1 Çamsan/Kastamonu MDF-Lam, kapaklar 18 mm MDF üzeri İtalyan ipek mat lake, tüm çekmece ve menteşeler Blum/Hettich frenli." |
| İç Oda Kapıları | "Lake oda kapıları takılması (6 adet)" | "42 mm dolu kanat, 40 mm nem dirençli kontraplak kasa, 8 cm pervaz, sararmaz PU ipek mat lake boya, Kale manyetik kilit ve akustik fitil." |
| Bütçe ve Süre | "Yaklaşık 45 gün, malzeme artarsa konuşulur" | "Sözleşme götürü sabit fiyatlıdır; proje dışı ek talep olmadıkça fark istenemez. İş 45 takvim gününde teslim edilir, gecikme cezası günlük binde ikidir." |
4. İmalat İlerleme Hakediş Takvimi, Götürü Bedel ve Günlük Gecikme Cezası
Tadilat sözleşmelerinde finansal güvenliği sağlayan en önemli mekanizma "İmalat İlerleme Hakedişi" sistemidir. Türk Borçlar Kanunu Madde 480 uyarınca götürü bedel (sabit fiyat) ile bağlanan işlerde yüklenici, malzeme veya işçilik maliyetleri artsa dahi sözleşmedeki eseri kararlaştırılan bedelle bitirmek zorundadır.
CFY Mimarlık sözleşmelerinde standart hakediş akışı 5 aşamalıdır:
- 1. Hakediş (Sözleşme ve Malzeme Bağlantısı — %30): 3B proje onayı, şantiye kurulumu, ana yapı malzemelerinin (seramik, vitrifiye, kablo, boru, MDF) fabrika siparişlerinin geçilmesi.
- 2. Hakediş (Yıkım ve Mekanik/Elektrik Altyapı Kabulü — %25): Kırım-moloz atımı, temiz/pis su borulaması, elektrik kablolaması ve basınç testlerinin tamamlanması.
- 3. Hakediş (Şap, Su Yalıtımı, Alçıpan ve Seramik Kabulü — %20): Islak hacim izolasyonu, alçıpan tavan/duvar karkasları ve seramik/porselen döşemelerinin bitirilmesi.
- 4. Hakediş (Sabit Mobilya, Kapı ve Doğrama Montajı — %15): Mutfak, banyo dolabı, vestiyer, iç kapılar ve pencerelerin şantiyeye getirilip monte edilmesi.
- 5. Hakediş (Boya, Parke, Aydınlatma ve Geçici Kabul — %10): Son kat boya, parke, armatür montajları, ince temizlik ve ıslak imzalı Geçici Kabul Tutanağı ile anahtar teslimi.
5. Şantiyede İSG, SGK ve Komşu Daire / Ortak Alan Hasar Sorumluluğu
Apartman veya site içindeki bir dairede ya da müstakil villa renovasyonunda mülk sahibinin en az bütçe kadar dikkat etmesi gereken konu 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu ile üçüncü şahıs mali sorumluluğudur. Kayıtsız ve sigortasız ustalarla bireysel olarak anlaştığınızda, hukuken "işveren" sıfatı doğrudan mülk sahibine geçer; şantiyede yaşanabilecek bir iş kazasında veya alt komşunun tavanının çökmesi/su basması durumunda tüm hukuki ve cezai sorumluluk ev sahibine ait olur.
CFY Mimarlık ile imzalanan anahtar teslim uygulama sözleşmelerinde; sahada çalışan tüm personelin SGK ve İSG yükümlülükleri, apartman ortak alanlarının (asansör kabini, merdiven sahanlığı, bina girişi) koruma levhalarıyla kaplanması ve komşu bağımsız bölümlere verilebilecek her türlü maddi hasarın tazmini %100 CFY Mühendislik ve Mimarlık Ltd. Şti. güvencesindedir.
6. Geçici Kabul, Eksik Listesi (Punch List) ve 2 Yıl Yazılı Uygulama Garantisi
Şantiye tamamlandığında anahtar teslimi sözlü olarak yapılmaz. Şantiye şefi iç mimarımız ile mülk sahibi daireyi oda oda birlikte gezer; su akış testleri, elektrik sigorta testleri, kapı/çekmece fren ayarları, boya ve silikon birleşim detayları 64 maddelik Kalite Kontrol ve Geçici Kabul Formu üzerinden denetlenir. Tespit edilen en ufak bir rötuş ihtiyacı (Punch List) 72 saat içinde giderilerek 2 Yıl Yazılı CFY Mimarlık İşçilik ve Uygulama Garanti Belgesi teslim edilir. Farklı firmalardan aldığınız sözleşme taslaklarını hemen denetlemek için Teklif Karşılaştırma Matrisi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu teknik rehber; TBDY 2018, TS 825, EN 13964 ve güncel iç mimari uygulama şartnameleri doğrultusunda Kurucularımız Mimar İdris YAĞMAHAN, İnş. Müh. Celalettin YAĞMAHAN ve İç Mimar M. Furkan YAĞMAHAN tarafından hazırlanmıştır.